Fundacja GeoActive z okazji 120-lecia urodzin Mariana Rejewskiego zorganizowała wyjątkowe wydarzenia!
Z radością informujemy, że w sierpniu 2025 roku Fundacja GeoActive zorganizowała trzy wyjątkowe spacery połączone z grą miejską, upamiętniające 120. rocznicę urodzin wybitnego matematyka, kryptologa i bydgoszczanina, Mariana Rejewskiego!
Wydarzenie współfinansowane było ze środków Miasta Bydgoszczy w ramach konkursu „Wspieranie działalności na rzecz turystyki i krajoznawstwa”, ogłoszonego przez Miasto Bydgoszcz – Bydgoskie Centrum Informacji.
Podczas tych wyjątkowych spacerów uczestnicy mieli okazję odkryć najważniejsze miejsca związane z życiem i działalnością Mariana Rejewskiego, jednego z najwybitniejszych umysłów XX wieku, który znacząco przyczynił się do złamania kodu Enigmy
UWAGA - WAŻNE! Jeśli nie udało Wam się wybrać na spacer z śladami tego wybitnego Bydgoszczanina z przewodnikiem miejskim, to udajcie się do Centrum Informacji Turystycznej w Bydgoszczy gdzie czekają na Was egzemplarze gry miejskiej! Wybierzcie się sami śladami Mariana Rejewskiego. Grę można także pobrać bezpłatnie (plik PDF) z naszej strony - przewiń stronę do samego dołu i pobierz grę miejską śladami Mariana Rejewskiego!
Gra Miejska: Szlakiem Mariana Rejewskiego - Instrukcja do kodów:
Szyfr podstawieniowy – to szyfr, w którym każdy znak tekstu jawnego (czyli wiadomość która nie została jeszcze zaszyfrowana) zastępowany jest przez inny znak (lub znaki) szyfrogramu. W prostych szyfrach podstawieniowych każdą literę tekstu jawnego zastępujemy określonym symbolem. W przypadku przygotowanego przez nasz szyfrogramu litera tekstu jawnego zawsze będzie zastąpiona przez tą samą literą alfabetu.
Spójrz na nasz szyfrogram. Mamy dwie linie tekstu. Litery które znajdują się w górnej części tabeli zostaną zastąpione w szyfrogramie literami znajdującymi się pod nimi. Zatem, litera "A" zostanie zastąpiona literą "Z", literę "Y" zastępujemy literą "B" i tak dalej. Druga lina tabeli działa analogicznie. Litery które znajdują się w dolnej linijce zostaną zastąpione w szyfrogramie literami które znajdują się dokładnie powyżej poszczególnych znaków. Zatem litera "Z" w szyfrogramie będzie literą "A" tekstu jawnego, litera "B" w szyfrogramie to litera "Y" w tekście jawnym itd.
Przykład: tekst zaszyfrowany HABUI czytamy jako tekst jawny: SZYFR.
Szachownica Polibiusza – to metoda szyfrowania, w której każda litera alfabetu jest zastępowana parą cyfr. Para cyfr reprezentuje współrzędne litery w kwadracie (zazwyczaj 5x5) wypełnionym alfabetem. W specjalnie utworzonej szachownicy każda litera tekstu jawnego jest zastępowana parą cyfr. Pierwsza cyfra to numer wiersza, a druga to numer kolumny, w których litera znajduje się w kwadracie. Aby odszyfrować wiadomość, wykonuje się odwrotną operację. Na podstawie par cyfr odczytuje się odpowiadające im litery z kwadratu.
Grecki historyk Polibiusz, żyjący w II wieku przed Chrystusem,
wymyślił prosty szyfr nazwany od jego imienia. Kluczem do szyfru
jest tabela z umieszczonym w niej alfabetem.
W przypadku przygotowanej na potrzeby niniejszej gry miejskiej została stworzona szachownica Polibiusza jako kwadrat 5x5 która uwzględnia polskie znaki.
Przykład: tekst zaszyfrowany: 135341 czytamy jako tekst jawny: KOD, gdzie: K=13, O=53, D=41
Kod Cezara – to jedna z najstarszych i najprostszych metod szyfrowania, polegająca na zastępowaniu każdej litery w tekście jawnym inną literą oddaloną o stałą liczbę pozycji w alfabecie. Szyfr ten używał już Juliusz Cezar gdy przesyłał rozkazy dla swojego wojska (był to I wiek p.n.e.). Jest to szyfr podstawieniowy, gdzie kluczem jest liczba przesunięcia liter. Na przykład, przy kluczu 3, litera "A" staje się "D", "B" staje się "E", i tak dalej.
Kod ten można odszyfrować próbując różnych kluczy i sprawdzając, czy otrzymany tekst ma sens. Jest to możliwe, ponieważ istnieje skończona liczba kluczy (w przypadku alfabetu 26 liter, od 1 do 25).
Przygotowany przez nasz Szyfr Cezara uwzględnia polskie znaki i wpisany został w okręg aby łatwiej było go rozszyfrować. Zewnętrzny alfabet znajdujący się na okręgu przyporządkowany jest dla tekstu jawnego, wewnętrzny to litera która zastępuję ją jako zaszyfrowaną. Kluczem przygotowanego przez nas kodu Cezara jest zatem liczba 18. Oznacza to, że litera zaszyfrowana jako "A" będzie w tekście jawnym występować jako "S".
Przykład: tekst zaszyfrowany XEŻZDS czytamy jako tekst jawny: ENIGMA.
